Zorgplicht onder de loep: lessen uit de €4 miljoen boete voor Optdeck (Unibet)
De recente recordboete van €4 miljoen voor Optdeck Service Limited, ook wel bekend van haar merk Unibet, heeft de kansspelbranche wakker geschud. De Kansspelautoriteit (Ksa) maakt duidelijk dat de zorgplicht geen papieren tijger is, maar een wettelijke verplichting die actief en aantoonbaar moet worden nageleefd. Voor vergunninghouders is dit opnieuw een moment om hun processen kritisch onder de loep te nemen. Het is de tweede keer dat een bestuurlijke boete voor het niet naleven van de zorgplicht wordt opgelegd, eerder zagen we dat ook al bij Betcity.
De casus van Unibet: wat ging er mis?
Tussen 14 juli 2022 en 1 juli 2024 is Unibet bij (in ieder geval) tien spelers ernstig tekortgeschoten in het naleven van de zorgplicht. De Ksa constateerde:
- Geen tijdige analyse van speelgedrag: signalen van problematisch gedrag werden genegeerd.
- Geen passende interventies: maatregelen waren te licht of kwamen te laat.
- Geen persoonlijk onderhoud: zelfs bij duidelijke aanwijzingen van verslavingsrisico bleef contact uit.
Het gevolg? Tien spelers verloren samen ruim €2,3 miljoen, terwijl Unibet beschikte over de data om in te grijpen. Daarbij de volgende signalen beschreven, die aanbieders zonder meer moeten herkennen en waarop zij moeten ingrijpen:
- Hoge stortingen in korte tijd.
- Nachtelijk gokken (structureel spelen in de nachtelijke uren).
- Het snel bereiken van limieten (zoals stortingslimieten).
- Het verliezen van grote bedragen binnen een korte periode.
In juni 2024 is een gedeelte van deze signalen reeds uitgebreid opgenomen in de Beleidsregels verantwoord spelen. Saillant detail daarbij is dat die beleidsregels dateren van ná de periode waarvoor Unibet nu een boete opgelegd krijgt. Of dat nog consequenties heeft voor dit boetebesluit, zal een eventuele juridische procedure uit moeten maken. Unibet kan immers nog in bezwaar tegen het besluit.
De voorzitter van de Kansspelautoriteit, Michel Groothuizen, is duidelijk:
“Wanneer er signalen zijn van onmatig speelgedrag en iemand in korte tijd enorm veel geld inzet, moet een aanbieder op tijd onderzoek doen naar de herkomst van het geld. Dat kan door inkomensgegevens op te vragen. Het is daarbij essentieel dat aanbieders deze analyse adequaat uitvoeren, omdat niet alle financiële middelen zomaar meegerekend mogen worden. De Ksa neemt overtredingen van de zorgplicht zeer serieus en zal hier hard tegen op blijven treden.”
De interventie
De bestuurlijke boete van Unibet laat zien dat het niet voldoende is om enkel oppervlakkig interventies op te leggen, zoals het tonen van een pop-up of het versturen van een standaard e-mail. Het verlangen dat interventies voldoende treffend en ingrijpend zijn om daadwerkelijk het risico op onmatig speelgedrag te beperken. Dit betekent dat aanbieders moeten handelen op basis van de ernst van het signaal en de situatie van de speler.
Wanneer een speler bijvoorbeeld hoge stortingen doet, nachtelijk gokt, of grote bedragen verliest, is een simpele waarschuwing niet genoeg. Dat benadrukt dat het proces niet stopt bij het opleggen van een interventie. Na verloop van tijd moet de aanbieder beoordelen of het transactie- of speelgedrag daadwerkelijk ten positieve is aangepast door de opgelegde interventie. Is er geen verbetering zichtbaar, dan is het noodzakelijk om een zwaardere interventie op te leggen. Dit cyclische proces van signaleren, ingrijpen en opvolgen vormt de kern van een effectieve zorgplichtstrategie.
Conclusie
De boete voor Unibet onderstreept opnieuw dat de zorgplicht niet moet worden onderschat. Vergunninghouders moeten niet alleen signalen herkennen, maar ook adequaat en ingrijpend handelen én dit proces zorgvuldig documenteren. Lichtzinnige interventies zijn onvoldoende en kunnen alsnog leiden tot zware sancties. Het cyclische proces van signaleren, ingrijpen en opvolgen vormt de kern van de verantwoordelijkheid. Wie hierin tekortschiet, loopt niet alleen het risico op miljoenenboetes, maar ook op reputatieschade en zelfs op het mogelijk verlies van de vergunning.
